Dlaczego warto czytać?

Paweł Pomianek

Stajemy się społeczeństwem, które czyta coraz mniej. Według niedawnych badań przeprowadzonych przez Zakład Badań Czytelnictwa Biblioteki Narodowej i TNS OBOP, 42% Polaków deklaruje brak zainteresowania książką.

Wyniki te są zatrważające, ponieważ człowiek wychowany jedynie przez "szklany ekran" funkcjonuje zupełnie inaczej, niż ktoś kto czyta książki. Dlaczego? Ponieważ czytanie bardzo pozytywnie wpływa na ludzki rozwój.

Poniżej zamieszczam porównanie książek i telewizji w pewnych aspektach, które ukazuje wyraźnie wyższość czytelnictwa nad biernym siedzeniem prze telewizorem:

1. Czytanie uczy myślenia

Podstawowy kanon komunikacji międzyludzkiej oparty jest na słowie, gdyż to właśnie ono poprzez odwołanie się do świadomości jest podstawą naszego myślenia. W konfrontacji książki, opartej na słowie, z przekazem telewizyjnym, bazującym na obrazie, język okazuje się bardziej uniwersalny. Dzięki niemu możemy wyrazić zarówno wydarzenia zewnętrzne, jak również przeżycia wewnętrzne, zjawiska świata materialnego i niematerialnego. Ludzie są istotami myślącymi, bo operują słowem, a nie dlatego, że widzą. Zwierzęta również widzą, lecz nie myślą. Uczucia i myśli docierające do naszej świadomości za pomocą słów nie mają odpowiednika w prostych symbolach wizualnych. Doświadczenie pokazuje, że osoby, które zerwały z cywilizacją słowa, rzadko mają swoje zdanie, idą za tłumem, a samodzielne myślenie ich męczy.

2. Czytanie pobudza wyobraźnię

Telewizja nie pozwala nam na samodzielne myślenie. Niczego nie musimy sobie wyobrażać czy dochodzić do czegoś drogą naturalnej refleksji. Wszystko mamy podane: zarówno scenerię, mimikę, jak i ton głosu. Czytając mamy dużo więcej swobody. Sami obsadzamy role, obmyślamy tło i kierujemy akcją. Każdy szczegół wygląda tak, jak zechcemy. Dobra książka porusza i ożywia umysł.

3. Czytanie rozwija umiejętność wysławiania się

Czytanie jednocześnie wymaga zdolności językowych, jak i je rozwija, ponieważ jest nierozłącznie związane z mówieniem i pisaniem. Tych, którzy nie czytają nic albo niewiele, bardzo łatwo poznać. Zdradzają się częstym używaniem zwrotów typu: "No wiesz, o co mi chodzi", "No... tego. ..". Zacinają się, stękają, zastępują słowa gestami lub imitują dźwięki. Ocenę ludzi i przedmiotów ograniczają do przymiotnika "fajny" lub "super".

Warto do tego dodać także fakt, że przeprowadzone w Anglii badania ujawniły, że istnieje ścisła zależność pomiędzy godzinami spędzonymi przed ekranem a rozwojem słownictwa. Okazało się mianowicie, że prawie wszystkie tzw. "telewizyjne dzieci" mówią w wieku 3 lat na poziomie dzieci o rok młodszych.

4. Czytanie wyrabia cierpliwość

W Telewizji bardzo dużo informacji jest przekazywanych w niezwykle krótkim czasie, co nie pozwala na zapamiętanie czy choćby przemyślenie ich wszystkich. W ten sposób telewidz uczy się skupiania uwagi na krótką chwilę, a jego myśl staje się bardziej impulsywna niż refleksyjna (niektóre badania wskazują nawet na związek między nadmiernym oglądaniem telewizji a pochopnym podejmowaniem decyzji i niecierpliwością). Inaczej jest z czytaniem, w trakcie którego przetwarzanie informacji zachodzi w świadomości, a więc przebiega wolniej. Odwracając kartki, wchodzimy stopniowo w mechanizm narracji. Krok po kroku staramy się zrozumieć książkę. Tempo zależy od nas. Do pewnych rzeczy można w każdej chwili wrócić, najistotniejsze można sobie zaznaczyć. Można powiedzieć, że czytanie jednocześnie wymaga oraz uczy cierpliwości. Oglądanie telewizji jest natomiast tak banalnym zajęciem, że nie stwierdzono jeszcze u nikogo niezdolności do jej oglądania.

Gdyby się dobrze zastanowić, to pewnie znaleźlibyśmy jeszcze niejeden powód, dla którego warto czytać książki. I dlatego bardzo nam zależy, by jak najwięcej osób sporo czytało. Wszak pismo jest podstawą cywilizacji...

Paweł Pomianek

W artykule szeroko korzystałem z informacji zamieszczonych w: P. T. Nowakowski, Fast Food dla mózgu czyli telewizja i okolice, Tychy 2002.

Opinie naszych Czytelników:

Jakub

Naukowcy twierdzą, że świat powstał w wyniku wielkiego wybuchu. Wierzący w Chrystusa, że świat powstał Z i Przez Słowo, którym jest sam Bóg. Słowo wypowiedziane przez Boga, który stworzył wszechświat to zatem potęga równa sile wielkiego wybuchu. Wszystko ma też swój odpowiednik w słowie, każda rzecz widzialna i niewidzialna. Czegóż zatem można pragnąć więcej, jak poznania i doznania tej głębi naszej rzeczywistości i życia, właśnie przez Słowo, przez które został stworzony i przez które został odkupiony człowiek i cały wszechświat? Trzeba jedynie baczyć, by słowo, które czytamy i którego słuchamy, prowadziło nas do Prawdy, bo tylko takie Słowo ma zbawczą moc i wartość... a inne książki? No cóż... po prostu są dla mnie narzędziem poznania świata i drugiego człowieka (np. autorów i bohaterów), które pozwala zbliżyć się do tego, co w człowieku i świecie przez niego oglądanym jest zazwyczaj, w codziennym zabieganiu, najbardziej skryte, wyjątkowo cenne i wymagające pewnego wysiłku... Dlatego nie tylko lubię ale bardzo cenię sobie czas, jaki mogę poświęcić kontemplacji Słowa w lekturze i oglądanym pięknie stworzenia. Tym bardziej cieszę się i dziękuję Bogu oraz Wam drodzy Bracia i Siostry, że odnalazłem w odmętach internetu taką wspaniałą, starannie utrzymaną studnię, z przejrzystą i nie zmąconą lekturą, w której panuje ożywczy duch prawdy i pokoju... \"Słowo jest tylko furtką, które prowadzi do ogrodu znaczeń...\"

Elżbieta

Lubię czytanie, gdyż ubogaca moje wnętrze,poznaję ludzi i tym samym lepiej rozumiem siebie.

Mariola

Uważam, że warto czytać dobre i sprawdzone książki. Pozwala mi to inaczej spojrzeć na swoje problemy, pogłębiają wiedzę. Głównie lubię książki psychologiczne, przyrodnicze, biograficzne, oraz o tematyce religijnej. Czytanie rozwija moją wyobraźnię i pozwala się zrelaksować. Często zachęcam innych do czytania pożyczając dobre i sprawdzone książki. Pozdrawiam miłośników dobrej lektury.

Natalia

iele osób uważa, że czytanie jest nudne i krytycznie na mnie patrzą jak opowiadam o pasji czytania. Czemu więc sięgam po książki? Ponieważ pobudzają moją wyobrażnię i zapewniają chwilowe zapomnienie o codzienności i dręczących problemach.Książkę uważam również za najlepsze źródło informacji. Podsumowanie - książka uczy i bawi.

Adam

Czytanie jest wspaniałe, uczy mnie systematyczności i porządku...lubię wieczorem po ciężkim dniu zrelaksować sie i oderwać od codziennych problemów...Moim zdaniem czytanie także wzbogaca nas, nasz umysł...oczywiście zależy jeszcze co czytamy...zauważyłem,jednak że coraz mniej książek czyta się dzieciom wciskając im ciągle to nowe gry komputerowe i bajki tylko po to żeby zająć im jakoś czas...a potem dziwi się, że nie radzą sobie w szkole i nie chcą same czytać...jestem przykładem takiego dziecka, choć mam już 20 lat to ciężko mi było potem samemu polubić czytanie i docenić wartość książek...bo jak to sie mówi:\" czym skorupka za młodu nasiąknie\"...dlatego to rodzice powinni o to zadbać, bo potem samemu ciężko to odbudować i zwalczyć...umysł jest już utwardzony i ciężej wprowadzić w nim zmiany...dlatego zachęcam z całego serca rodziców aby czytali dziecku książki, i nie bagatelizowali problemu, bo najlepiej jest mówić: \"jakoś to będzie\" lub \"jestem zmęczony/zmęczona\"...skoro dorośli nie potrafią być odpowiedzialni za dziecko to jak dziecko ma się nauczyć tej odpowiedzialności w przyszłości za siebie...pozdrawiam wszystkich miłośników czytania ;)

Alicja z Belgii

Widze , ze tylko ludzie kochajacy ksiazki maja cos ciekawego do powiedzenia :)Uwazam jednak, ze nalezy po prostu zachowac umiar i znalezc wlasna zyciowa rownowage. Mieszkam w Belgii i dzieki TVP Polonia mam biezace wiadomoci z Polski. Dzieki paru ciekawym programom odkrywam na nowo uroki mojej ojczyzny. Mam w domu dosc pokazna biblioteke i za kazdym razem jak jestem w Polsce dokupuje ciakawe pozycje. Mam dwie kolezanki, ktore byly w Polsce nauczycielkami jezyka polskiego i to dzieki nim moge rowniez czytac ksiazki z ich ksiegozbiorow. Ksiazki daja mi wewnetrzny spokoj i cudowna mozliwosc oderwania sie od codziennych trosk i problemow.

Dominika

Bo dzięki książce możemy miło spędzic czas i poznac wiele interesujących rzeczy...Oddając się swojej ukochanej lekturze zapominamy o kłopotach i troskach jakie są wokół nas i żyjemy wtedy w swoim świecie...świecie marzeń:D

Renata

Tak! Warto czytać! Już jako małe dziecko zawsze widziałam mojego ukochanego dziadka zaczytanego w ksiażkach, a poza tym cudownie opowiadał bajki. Razem w podstawówce czytaliśmy wszystkie książki, które przynosiłam z biblioteki. To dzięki Niemu pokochałam czytanie ksiązek. Teraz w ksiażkach szukam i znajduję odpowiedzi na wiele pytań. Książki są dla mnie przystankiem i drogowskazem.

Alicja

Urodziłam się przed II Wojną Swiwtową w ubogiej rodzinie. Nikt w domu nie czytał, bo główną myślą rodziców była troska o nakrmienie dzieci. Z książką spotkałam się u sąsiada przed pójściem do szkoły. Zapłaciłam za to bardzo wysoką cenę ale dziś myślę, że nie ma ceny zbyt wysokiej za to aby się rozwijać, aby poznać życie. To kśiążki były dla mnie drogą do odkrywania piękna. Dzisiaj już nie mam żadnych potrzeb po za czytaniem. Jedynym problemem jest to, że czytam zbyt wolno. Moje potrzeby ciągle są nie zaspokojone bo pozostało mi mało czasu a tyle chciałabym wiedzieć... więcej i więcej. Tego mi nie daje TV. Czytam wszystko co dostanę do ręki. Oceniam po przeczytaniu. Szanuję to, że ktoś chciał pisać, wkładał swoją energię, umiejętności a jeżeli nie udało mu się nic wieliego osiągnąć to i tak powinien mieć satysfakcję, że rzetelnie wykonał pracę. Zawsze się tam znajdzie małe ziarenko, którego szukamy, choćby to się stało przez ocenę.

» więcej wypowiedzi

A Ty Drogi Czytelniku, dlaczego uważasz, że warto czytać? Podziel się z nami: